Kto nie jest Anglikiem nigdy do końca nie zrozumie tego fenomenu. Nazywanie Wembley stadionem byłoby uproszczeniem. To prawdziwa świątynia futbolu. Wręcz element narodowej kultury. Obiekt który można było zwiedzać z przewodnikiem, stanowił jedną z atrakcji Londynu.W różnych reklamowych broszurach określany był jako miano ,,legendy futbolu".Ale nawet legendy się starzały. Dlatego Wembley czekała gruntowna modernizacja. Tak gruntowna, że właściwie odbyła się budowa nowego stadionu. Ale po kolei...
HISTORIA
Dla każdego angielskiego piłkarza występ na murawie tego stadionu zawsze stanowił nobilitację. Bo nie każdy mógł dostąpić tego zaszczytu. Na Wembley odbywały się bowiem wyłącznie najważniejsze mecze-finały pucharów czy spotkania reprezentacji. Atmosfera zawsze była niepowtarzalna. Gdy kilkadziesiąt tysięcy gardeł zaczynało śpiewać ,,Boże chroń Królową" nogi dygotały nawet najbardziej ,,niezaangażowanym" kibicom.
Każdy mecz na Wembley to cały rytuał. Kapitanowie drużyn, które zdobyły Puchar Anglii albo Puchar Ligi, musieli wspiąć się po 39 stopniach do loży królewskiej, by odebrać trofeum z rąk Jej Wysokości. Elżbieta II była wcześniej informowana o barwach drużyn, które grały w finale. Ona i towarzyszące jej osoby starały się unikać tych kolorów w swoim ubiorze, by nie faworyzować żadnego z zespołów. W 1949 , póżniejsza królowa (jeszcze księżniczka), a w 1983r. Królowa Matka nie dopełniły tego zwyczaju i zespoły, których barwy znalazły się w ich garderobach przegrały swoje mecze.
Na Wembley można było spotkać wiele pamiątek związanych z wydarzeniami, których stadion był świadkiem. W jednym z pomieszczeń do ściany przymocowana była poprzeczka finału MŚ w 1966r. W dogrywce uderzyłą w nią piłka po strzale angielskiego napastnika Geoffa Hursta i wyszła w pole, ale radziecki sędzia liniowy - Tofik Bachramow, stwierdził że była bramka. Gospodarze pokonali Niemców i zostali mistrzami swiata! Osiem lata póżniej zabrakło ich w finałach za sprawą drużyny Kazimierza Górskiego. Ten mecz do dziś doskonale pamiętają polscy kibice.
Ale Wembley to znów nie tylko tradycja. Przez wiele lat stadion był świetnie prosperującym przedsiębiorstwem, na którym odbywały się koncerty muzyczne i inne imprezy sportowe. Wembley miało nawet swój mały szpital czynny w czasie meczów. Ale lata robiły swoje. Podzczas ME w 1996r. widać było, że Wembley nie spełniało już swojej roli jak należało. Często tworzyły się zatory, gdy kibice chcieli dostać się na trybuny albo je opuszczali.
W 1994r. zapadła decyzja o budowie nowego Stadionu Narodowego, który miał być supernowoczesnym wielofunkcyjnym obiektem, spełniającym wszelkie wymogi XXi wieku. Powołano dwunastoosobową komisję, która miała dokonać wyboru spośród pięciu projektów. Najmniej zwolenników miał nowy stadion w Newcastle. Kibice drużyn ekstraklasy wypowiedzieli się w specjalnej ankiecie za lokalizacją przyszłego obiektu na terenach leśnych w okolicach Blackburn. Ale zaprotestowali ekolodzy dowodząc, że zakłociłoby to lokalny ekosystem. Trzecim projektem był Odsal Stadium w York z zamykanym dachem. Budowa nowego stadionu piłkarsko-lekkoatletycznego w Liverpoolu pomyślana była z myślą o Igrzyskach Brytyjskich w 2006r. W dalszej perspektywie miał stanowić główny argument w staraniach o organizację igrzysk olimpijskich. Piątkę kandydatów uzupełniał stadion Wembley, oczywiście z planem jego gruntowej przebudowy. W sierpniu 1994r. do dalszej fazy zostały zakwalifikowane dwa projekty- Liverpool i Wembley. Ostatecznie komisja zdecydowała, że Stadion Narodowy powinien znajdować się w Londynie.
W czerwcu 1995r. rozstrzygnięty został konkurs na modernizację kompleksu Wembley. Biuro Foster and Partners, które go wygrało, zaprezentowało projekt praktycznie nowego stadionu z gruntownie przebudowanym otoczeniem
Przed stadionem zaplanowano ogromny plac o nieregularnym kształcie, pod którym znalazłoby się: Wielki parking, sieć pubów i restauracji, kawiarni, hoteli i innych tego typu obiektów. Zaprojektowano także nową stację metra w podziemiach stadionu.
Założono wzniesienie obiektu piłkarsko-lekkoatletycznego o pojemności 90 tysięcy miejsc. Rzędy krzesełek znajdujące się najbliżej boisk byłyby demontowane na imprezy lekkoatletyczne. Płyta wraz z bieżnią, dzięki urządzeniom hydraulicznym, podosiłaby się o około sześć metrów. Realizacja tego projektu miała się zakończyć w 2005r. Ale już wiadomo że się nie zakończyła.
Kalendarium
08.03.1920- Książe Yorku wmurował kamień węgielny pod budowę stadionu w północno-zachodniej dzielnicy Londynu-Wembley, jako jednego z obiektów wznoszonych na Wystawę Imperium Brytyjskiego
28.04.1923- Pierwsza impreza- finał Pucharu Anglii (Bolton Wanderrers- West Ham United 2:0) Przeszedł do historii jako ,,finał białego konia" Oficjalnie obejrzało go 134 862 widzów. W rzeczywistości około ćwierć miliona!. Kibice zapełnili przed meczem nie tylko trybuny, ale i całe boisko. Dopiero energiczne zabiegi poruszającego się na białym koniu policjanta , Georga Scoreya, doprowadziły do usunięcia kibiców z boiska. Mecz rozpoczął się z 50 minutowym opóźnieniem
18.11. 1925- Pierwsze wyścigi chartów
06.05.1927- Pierwszy finał ligi rugby. Widnes pokonało Dewsbury 13:2
14.09.1927- Pierwsze wyścigi żużlowe
1936- Pierwsze mecze Baseballa
1948- Wembley główną areną igrzysk olimpijskich
1953- Pierwszy mecz hokeja na trawie
25.11.1953- Pierwsza porażka reprezentacji Anglii na Wembley (z Węgrami 3:6)
1957-Instalacja sztucznego oświetlenia
1961- Zamontowanie dachu nad trybunami i 20 tysięcy plastikowych krzesełek oraz tablicy elektronicznej.
22.05.63- Pierwszy finał Pucharu Mistrzów na Wembley (AC Milan-Benfica Lizbona 2:1)
18.06.63 - Walka pieściarska pomiędzy Cassiusem Clayem i Henry Cooperem, zakończyła się w piątej rundzie z powodu kontuzji oka tego drugiego
30.07.66 - Anglia wygrywa 4:2 z Niemcami i zdobywa tytyuł Mistrza Świata
09.10.70-Pierwszy koncert rockowy z udziałem Billy Haleya, Little Richarda i Chucka Berry'ego. Słuchało i oglądało ich 60 tys. widzów
17.10.73- Polska zremisowała z Anglią 1:1, awansując dzięki temu do MŚ
1981- Pierwszy mecz futbolu amerykańskiego
29.05.82- papież Jan Paweł II odprawił mszę w czasie swej pielgrzymki do Wielkiej Brytanii dla 100 tysięcy wiernych
1987- Zainstalowanie systemu komputerowego
30.06.96- Finał ME. Niemcy pkonali Czechów 2:1 po dogrywce
1998- English National Stadium Development Company - firma należąca do angielskiej federacji piłkarskiej odkupiła za 101 milinów funtów Wembley.
Koniec nastąpił w 2000 r. meczem Anglia-Finlandia....
I teraz znowu zaczyna się nowe Wembley....



