Bardzo ciekawe linki! - Strona 52

[7lechus]

Dobra czekamy na nową datę, tymczasem garść info o samych eksperymentach misji IGNIS z ramienia ESA, w ramach której Uznański-Wiśniewski będzie prowadził badania:

AstroMentalHealth (Uniwersytet Śląski) — wpływ izolacji, technologii i ograniczonego kontaktu z naturą na zdrowie psychiczne astronautów

AstroPerformance (Mollis Textus) (Smarter Diagnostics) — badanie wpływu lotów kosmicznych na tkanki miękkie układu mięśniowo-szkieletowego

EEG Neurofeedback (Akademia Wychowania Fizycznego i Sportu w Gdańsku) — elektroencefalografia wspomagająca odporność psychiczną i koncentrację astronautów

Human Gut Microbiota (Wojskowa Akademia Techniczna) — badanie zmian w społeczności mikroorganizmów w układzie pokarmowym podczas lotów kosmicznych

Immune Multiomics (Wojskowa Akademia Techniczna) — wpływ środowiska kosmicznego na ekspresję genów i metylację DNA w komórkach jednojądrzastych krwi

Leopard Data Processing Unit (KP Labs) — demonstracja przetwarzania danych w orbicie w oparciu o sztuczną inteligencję w celu zmniejszenia wymagań dotyczących infrastruktury naziemnej

MXene in LEO (Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie) — stabilność nanomateriałów typu MXene w warunkach kosmicznych i ich zastosowanie w urządzeniach do noszenia

PhotonGrav (Cortivision) — testowanie funkcjonalnego interfejsu mózg-komputer opartego na spektroskopii w bliskiej podczerwieni

RadMon-on-ISS (SigmaLabs) — skalowalne detektory promieniowania

Space Volcanic Algae (Extremo Technologies) — przetrwanie i adaptacja ekstremofilnych mikroalg wulkanicznych w warunkach kosmicznych

Stability of Drugs (Polska Akademia Nauk) — stabilność polimerowych systemów uwalniania leków w warunkach kosmicznych

Wireless Acoustics (Svantek) — pomiary hałasu w module Columbus ESA przy użyciu monitora akustycznego i osobistego dozymetru

Gen drożdżowy Tardigrade (Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza i Uniwersytet Śląski) — przetrwanie i stan energetyczny drożdży z genem tardigrade w warunkach kosmicznych.

Oficjalna wszywka ESA/POLSA na kombinezonie Polaka


Uznański to naukowiec pełną gębą - absolwent dwóch uczelni z doktoratem za pracę dotyczącą konstrukcji odpornych na promieniowanie kosmiczne, z ponad 50-tką opublikowanych artykułów naukowych, doświadczeniem z pracy w CERN (m.in współprojektował oraz zarządzał systemem zasilania Wielkiego Zderzacza Hadronów) oraz w ERC (m.in pełnił funkcję eksperta technicznego i ewaluatora w ramach unijnego programu finansowania badań naukowych i innowacji Horizon 2020, dokonując przeglądu i oceny europejskich technologii kosmicznych dla Europejskiej Agencji Wykonawczej ds. Badań Naukowych)

Co ciekawe misja i ewentualne badania Węgra Tibora Kapu, który towarzyszy Uznańskiemu nie mają nic wspólnego z Europejską Agencją Kosmiczną bo odbywają się w ramach ich rządowego programu HUNOR (Hungarian to Orbit - program istnieje zaledwie od 2021).
Kapu to absolwent uniwerystetetu techniczno-ekonomicznego (z tytułem magistra inżyniera i specjalizacją w technoligii polimerów), z doświadczeniem w przemyśle motoryzacynym (projektowanie akumulatorów). Poza ogólnikowym wspomnieniem, nie znalazłem listy ekperymetów, które będzie przeprowadzał. Największymi osiągnieciami Kapu znaleziomymi pobieżnie w internetach jest: "His professional journey also took him to Belgium and the United States, where he further honed his skills in advanced technologies", poza tym 38 skoków na spadochronie, 21 ukończonych półmaratonów oraz dwu-krotne mistrzostwo w grze logicznej Tantrix (ziomek musi mieć kapitalną pamięć). Jego misja wygląda mi trochę na PR'owy stunt rządu Orbana, który wybrał "chłopaka z plakatu" i zapłacił Axiom by umieścili mechanika z Węgier wraz z Polakiem na pokładzie... ewentualnie to przemysłowy szpion, którgo zadaniem jest śledzić eksperymenty ESA oraz ISRO (przeprowadzane przez Indyjskiego pilota).

[szmagel]

zawsze mam beke z chłopów co dają se dodać do nazwiska drugi człon po żonie

[venomik]

zawsze mam beke z chłopów co dają se dodać do nazwiska drugi człon po żonie

A tak wlasciwie to czemu?

[Mr.Chris]

Stability of Drugs (Polska Akademia Nauk) — stabilność polimerowych systemów uwalniania leków w warunkach kosmicznych

Gen drożdżowy Tardigrade (Uniwersytet Szczeciński, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza i Uniwersytet Śląski) — przetrwanie i stan energetyczny drożdży z genem tardigrade w warunkach kosmicznych.

Brzmi jak badania pod The Expanse pierwsze pod koktajl antyprzeciążeniowy, a drugi pod żywność - tam przecież wszystko na drożdżach było oparte.

[7lechus]

Producenci Expanse korzystali m.in z rad fizyków oraz naukowców pracujących przy projektach kosmicznych więc nic dziwnego

[7lechus]

[7lechus]

Jest nowa data startu Axiom-4, wedle ISRO (Indyska Agencja Kosmiczna) ekipa poleci 19 czerwca o 11:04 naszego czasu.

[7lechus]

Artykuł na stronie ARS Technica (tłumaczenie DeepL)

Na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej doszło do kolejnego wycieku, w wyniku czego NASA opóźniła już jeden start załogi do laboratorium orbitalnego.

Poza tym agencja kosmiczna nie udziela zbyt wielu informacji na temat sytuacji na orbicie. Jednak wiele źródeł potwierdziło serwisowi Ars, że wyciek stanowi poważny problem dla agencji kosmicznej, ponieważ dotyczy sprzętu, który zbliża się do trzech dekad (pracy) na orbicie.

Aby zrozumieć obecną sytuację, należy przyjrzeć się poprzednim wyciekom na stacji, która ma aluminiową konstrukcję.
Od 2019 r. na stacji występuje powolny, ale narastający wyciek. Wycieki powietrza znajdują się w tunelu transferowym rosyjskiego modułu serwisowego Zvezda, jednej z najstarszych części kompleksu, którego pierwsze elementy zostały wystrzelone w 1998 roku. Tunel transferowy, znany pod rosyjskim skrótem PrK, łączy moduł Zvezda z portem dokującym, do którego przyłączają się statki kosmiczne Sojuz z załogą i Progress z zaopatrzeniem.

Rosyjscy kosmonauci podejmowali próby by naprawiać małe pęknięcia, ale generalnie tylko spowalniali postęp wycieku, który wynosi kilka funtów powietrza dziennie. Najlepszym rozwiązaniem było zamknięcie włazu prowadzącego do modułu PrK, z wyjątkiem sytuacji, gdy statek kosmiczny dokował do przymocowanego portu.

Co się więc dzieje?
Roskosmos potwierdził niedawno, że zakończył ostatnie naprawy modułu PrK na początku tego miesiąca, twierdząc, że został on „całkowicie uszczelniony”. NASA również poinformowała, że naprawy zostały niedawno zakończone. Następnie zarówno Roskosmos, jak i NASA stwierdziły, że wyciek wewnątrz modułu PrK ustał.

Wydaje się to dobrą wiadomością. Jednak według dwóch źródeł ogólne ciśnienie powietrza w stacji kosmicznej nadal spadało. Jeśli więc moduł PrK nie przeciekał, jak miało to miejsce przez ostatnie pięć lat, dlaczego stacja kosmiczna nadal traciła ciśnienie powietrza?

Nikt nie ma pewności. Najbardziej prawdopodobnym wyjaśnieniem jest to, że uszczelki włazu prowadzącego do modułu PrK w jakiś sposób przeciekają. W tym scenariuszu ciśnienie ze stacji zasila wyciek wewnątrz modułu PrK przez te uszczelki, prowadząc do stabilnego ciśnienia wewnątrz — sprawiając wrażenie, jakby wycieki z modułu PrK zostały całkowicie naprawione.

W tej chwili NASA monitoruje trwający wyciek i przygotowuje się na każdą ewentualność. Starszy rangą przedstawiciel branży powiedział Ars, że kierownictwo programu stacji kosmicznej NASA jest „zaniepokojone” wyciekiem i jego konsekwencjami.

Jest to jeden z powodów, dla których agencja kosmiczna opóźniła w czwartek start komercyjnej misji Axiom-4, w ramach której czterech astronautów miało udać się na stację kosmiczną.

„Odłożenie misji Axiom 4 daje NASA i Roskosmosowi dodatkowy czas na ocenę sytuacji i ustalenie, czy konieczne jest podjęcie dodatkowych działań naprawczych” — poinformowała NASA w oświadczeniu. „Nowa data startu czwartej prywatnej misji astronautów zostanie podana, gdy tylko będzie dostępna”.

Jedno ze źródeł wskazało, że nowa wstępna data startu to obecnie 18 czerwca (19 czerwca w POL). Będzie to jednak zależało od rozwiązania problemu wycieku.

Co może się stać w najgorszym przypadku?
Najgorszym scenariuszem dla stacji kosmicznej jest to, że obecne wycieki są zapowiedzią zjawiska znanego jako „zmęczenie cykliczne”, które dotyka metale, w tym aluminium. Wyobraź sobie, że jeśli raz zginiesz metalowy wieszak na ubrania, to się wygnie. Ale jeśli będziesz go zginać w tę i z powrotem wiele razy, to się złamie. Dzieje się tak, ponieważ metal ulega zmęczeniu, twardnieje i ostatecznie pęka. Dzieje się to nagle i bez ostrzeżenia, jak miało to miejsce w przypadku lotu Aloha Airlines w 1988 roku.

Obawa polega na tym, że niektóre z tych metalowych konstrukcji na pokładzie stacji mogą ulec szybkiej i katastrofalnej awarii. W związku z tym, w swoich poprzednich ocenach, NASA sklasyfikowała problem pękania konstrukcji stacji kosmicznej jako najwyższy poziom zagrożenia w swojej matrycy ryzyka 5v5, służącej do oceny prawdopodobieństwa i dotkliwości zagrożeń dla stacji kosmicznej.

W międzyczasie agencja kosmiczna nie podała żadnych dodatkowych informacji. Pomimo wielu pytań ze strony Ars Technica i innych publikacji, NASA nie zaplanowała konferencji prasowej ani nie wypowiedziała się publicznie na temat wycieków, poza stwierdzeniem: „Załoga na pokładzie Międzynarodowej Stacji Kosmicznej bezpiecznie prowadzi normalne operacje”.

[7lechus]

Japończycy w Hondzie przeprowadzili udany test rakiety wielokrotnego użytku. Co prawda to dopiero pierwszy krok do budowy wieloczłonowych rakiet zdolnych osiągnąć orbitę... ale daje to pojęcie na temat tempa rozwoju kosmicznego wyścigu w sekotrze prywatnym.
Tydzień czy dwa temu podobny test zaliczyła Chińska rakieta.

[Mr.Chris]

To nie jest przypadkiem to co Amerykańce z Muskiem osiągnęli 15 lat temu?

[7lechus]

To nie jest przypadkiem to co Amerykańce z Muskiem osiągnęli 15 lat temu?

Mniej więcej, tyle że stąd do wysyłania ładunku na orbitę już znacznie krótsza droga. Space X byli pierwsi i dzięki temu zarabiają krocie bo przez pewien okres byli monopolistą. Niebawem dojdzie im jednak spora konkurencja i to się zmieni.
Indyjski pilot w misji Axiom-4 uczy się właśnie oblatywać Dragona bo za parę lat będzie dowódcą rakiety wyprodukowanej w Indiach dla ISRO.
ESA już korzysta z komercyjnych lotów od Japończyków, którzy o ile mają jeszcze problemy z lądowaniem na srebrnym globie (mowa o misjach komercyjnych prywatnych firm z Japonii jak HAKUTO-R, bo sama JAXA ostatnio lądowała na księżycu oraz asteroidzie) to przecież do niego bez problemu dolatują - i to po 1/10 ceny NASA.

[Mr.Chris]

Konkurencja jak najbardziej spoko. Miałem cichą nadzieję, że jest tu niedopowiedziany jakiś przełom technologiczny, stąd pytanie. Ciekawe, czy SpaceX dostanie dzięki temu kopa, żeby znowu stworzyć coś przełomowego.

[7lechus]

Ciekawe, czy SpaceX dostanie dzięki temu kopa, żeby znowu stworzyć coś przełomowego.

Nie sądze... generalnie dla Amerykanów teraz najważniejsze by misja Artemis im się udała. Na razie jeszcze prowadzą w wyścigu kosmicznym ale Chińczycy ich dojdą w przeciągu dekady, może dwóch. Zresztą projekty cywilizacyjne z Państwa Środka mają rozmach dlatego może dojść do sytuacji, że o ile Amerykanie wylądują pierwsi na Marsie, to Chińczycy choć przylecą 2-3 lata później postawią tam od razu reaktor, stałą bazę i zaczną budować zautomatyzowane kopalnie odkrywkowe.

[7lechus]

AXIOM-4 Update - nowa data startu 22 Czerwca

[Eyesmon]

Stawiam dolary przeciw orzechom ze oni w ogóle nie poleca